شورش كنند و خلع شود . آن روزها شاه با يك شركت انگليسى قراردادى راجع به « امتياز تنباكو » امضا كرده بود كه در انحصار آن شركت باشد . سيّد فرصت را غنيمت شمرده و ضرر اين امتياز را براى مردم تشريح كرد و رجال دينى را آگاه ساخت تا از مصالح وطن خود دفاع كنند . مردم به تبليغات سيّد گوش داده و شورشى راه انداختند . تا اين‌كه امتياز باطل شد و شاه ناگزير شد ، نيم ميليون ليره خسارت به شركت انگليس غرامت بدهد ، اين عمل اولين گامى بود كه سيّد براى انتقام برداشت . « 1 » سيّد سپس كه بهبود يافت به سوى « لندن » رفت و با بزرگان و اشراف انگليس درباره مفاسد شاه براى ايران مذاكراتى نمود و در تأسيس ماهنامه‌اى به نام « ضياءالخافقين » كه به دو زبان انگليسى و عربى نوشته مىشد ، شركت كرد . در اين مجله ، مقالاتى به امضاى « سيّد الحسينى » مىنوشت و رسوايى حكومت شاه و سوء اداره كارها و انتشار رشوت و اذيت و آزار مردم را شرح مىداد و علما را تحريض مىكرد كه يك كار كوچكى بكنند و آن كار كوچك عبارت بود از اين‌كه علما ، فتوايى صادر كنند براى عدم همكارى با شاه ، تا از كار بر كنار و ممنوع گردد . سيّد ضمن اين مقالات و نامه‌ها ، نيرومندترين كلمات و الفاظ را در تجليل علما و بيان قدرتمندى آنها و در مدح شاه و دولت و هجو اين مقامات به كار مىبرد . به نظر مؤلف در اين مورد بايد گفت : حدّت و شدت انتقام‌جويى سيّد لغزشى بزرگ بود ، چرا كه سيّد هرگز به خود اجازه نمىداد يك

--> ( 1 ) . « جرجى زيدان » در تاريخ ادبيات عرب مىگويد : قرن اول اسلام به پايان نرسيده بود كه به حكم قرآن بيشتر از ( 70 ) رشته از علوم در اختيار مسلمانان قرار گرفت . مترجم .